معرفی پایه ای کامل با ویژگی های برتر، که ارقام مختلف تجاری مرکبات بهترین کمیت و کیفیت میوه را روی آن ها نشان دهند به تقریب غیر ممکن است. بنابراین برای گزینش پایه،  مناسب بودن آن برای منطقه کاشت و اهداف تولید باید در نظر گرفته شوند. برای دستیابی به مناسب ترین پایه برای پرتقال رقم 'تامسون ناول' این پژوهش به صورت طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار و هر تیمار شامل 3 نهال روی پایه سیتروملو (نارنج سه برگ×گریپ فروت)، نارنج سه برگ و ترویرسیترنج (نارنج سه برگ×پرتقال) در ایستگاه عباس آباد آستارا اجرا شد. شاخص های کمی شامل اندازه درخت، عملکرد و اندازه میوه و شاخص های کیفی شامل میزان قند، اسیدیته، مواد جامد محلول، ویتامین C و نسبت مواد جامد محلول کل (TSS) به اسید کل (TA) به عنوان متغییر مورد بررسی قرار گرفتند. اندازه میوه، TSS، TA و ویتامین C تحت تاثیر پایه قرار گرفت، اما این اختلاف به اندازه ای نبود که ارزش بازار پسندی میوه را کاهش دهد. نتایج به دست آمده نشان داد که در بین سال ها تفاوت هایی در ویژگی های کمی و کیفی میوه وجود دارد. پایه های سیتروملو و نارنج سه برگ نسبت به پایه سیترنج عملکرد زیادی را نشان دادند که از نظر آماری در سطح 1% معنی دار بود. پایه نارنج سه برگ نسبت به دو پایه دیگر کارایی عملکرد بیشتری را نشان داد. میوه ها روی پایه نارنج سه برگ و سیترنج نسبت به پایه سیتروملو مواد جامد محلول و نسبت TSS به TA بیشتری داشتند. با توجه به بررسی نتایج به دست آمده، پایه های نارنج سه برگ و سیتروملو از نظر ویژگی های کمی و کیفی بهترین نتیجه را دادند.

در این پژوهش داده های اقلیمی سال 1389 از ایستگاه های هواشناسی ساری، آمل، قراخیل، بابلسر و گلوگاه شامل فراسنجه های اقلیمی دما، بارش، رطوبت نسبی، بیشینه سرعت باد، شمار ساعت های آفتابی و روز های یخبندان گرد آوری شد. برخی داده های کیفیت میوه شامل وزن، حجم، اسیدیته و غیره نیز در آزمایشگاه اندازه گیری شد. بررسی ویژگی های کیفی میوه در ایستگاه های مورد بررسی نشان داد، ویژگی های اندازه گیری شده تحت تأثیر فراسنجه های دما، بارش و رطوبت نسبی قرار گرفتند. ایستگاه های مورد بررسی بر پایه ی ویژگی های کیفی میوه و فراسنجه های اقلیمی در دو گروه A (گلوگاه و قراخیل) و B (ساری، آمل و بابلسر) جای گرفتند. میوه های تولیدی از باغ های مرکبات ایستگاه های گروه A اسیدیته، وزن و ضخامت پوست بیشتری نسبت به گروه B داشتند، درحالی که میوه های تولیدی از باغ های گروه B، ویتامین ث، وزن گوشت، حجم و وزن میوه بیشتری نسبت به گروه A داشتند. دیگر ویژگی های اندازه گیری شده تحت تأثیر فراسنجه های اقلیمی قرار نگرفتند.

بالشتک مرکبات مهمترین آفت مرکبات در استان مازندران می باشد. سطح زیان اقتصادی نسل دوم بالشتک مرکبات روی پرتقال تامسون ناول در طی سال های 83-1382 در شهرستان ساری مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این کار یک باغ مرکبات با 620 درخت مورد استفاده قرار گرفت. درختان موجود بر اساس سطح آلودگی به قارچ فوماژین، سطحی از تاج درخت که حاوی کیسه های تخم بالشتک مرکبات بودند و همچنین تراکم نسبی کیسه های تخم، به چهار گروه بدون آلودگی، آلودگی کم، آلودگی متوسط و آلودگی زیاد طبقه بندی شده و سپس از هر گروه 12 درخت بصورت کاملا تصادفی انتخاب شد. همزمان با ظهور پوره های سنین یک و دو نسل دوم بالشتک مرکبات، تعداد پوره های موجود در هر گروه شمارش و ثبت شد. با رسیدن میوه ها، میوه های سالم و فوماژین زده درختان هر گروه بصورت جداگانه وزن شد. سپس میان In تراکم های مختلف بالشتک در هر گره و In عملکرد میوه های سالم (بدون آلودگی به قارچ فوماژین) رابطه رگرسیونی برقرار شد. رابطه رگرسیونی ایجاد شده خطی و منفی (p=0.001) بود. ضریب همبستگی در این حالت 58.8% بود که بیشترین میزان را در میان سایر روش های تبدیل داده ها داشت. این نتایج نشان می داد که بالشتک مرکبات نه تنها موجب آلودگی میوه ها به سیاهک می شود، بلکه سطوح بالای جمعیت بالشتک مرکبات باعث (p=0.01) کاهش عملکرد کل میوه ها (سالم + فوماژین زده) می گردد. نتایج نشان داد تعیین سطح زیان اقتصادی بر اساس قیمت های سال 1383 و بر حسب هزینه های مبارزه از 5 تا 8 پوره سن یک و دو در 24 برگ هر درخت متفاوت بود.

ظرفیت آنتی اکسیدانی و کیفیت میوه ها در طی انبارداری معمولا تغییر می کند. در این پژوهش، تغییرات ظرفیت آنتی اکسیدانی و کیفیت پس از برداشت میوه دو رقم پرتقال گوشت قرمز (خونی) «مورو» و «تاراکو» و پرتقال «تامسون» پس از 60 روز انبارداری در دمای 7 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 90 درصد بررسی گردید. صفاتی چون کاهش وزن میوه، TSS، TA، TSS/TA، ویتامین ث، فنل کل، میزان آنتوسیانین و همچنین ظرفیت آنتی اکسیدانی عصاره با آزمون فعالیت بازدارندگی رادیکال DPPH تعیین گردید. کاهش وزن میوه ارقام خونی بطور معنی داری بیشتر از تامسون بوده و در طی نگهداری به تدریج افزایش یافته است. میزان TSS پرتقال های خونی در طی انبارداری کاهش معنی داری یافت، اما در پرتقال تامسون تقریبا بدون تغییر ماند. بلعکس، کاهش TA در پرتقال «تامسون» بیشتر بوده است. میزان ویتامین ث میوه در ضمن انبارداری اندکی افزایش یافته اما میزان فنل کل تنها در رقم تاراکو افزایش یافته است. نتایج نشان داد که ظرفیت آنتی اکسیدانی میوه مرکبات در طی انبارداری کاهش یافت. رقم مورو با سنتز و تجمع آنتوسیانین در مرحله پس از برداشت بالاترین ظرفیت آنتی اکسیدانی را داشته است. در مجموع، نتایج نشان داد که کیفیت پرتقال در طی نگهداری طولانی مدت در انبار کاسته شد، اما ارقام خونی به دلیل سنتز آنتوسیانین و ترکیبات فنلی کمتر تحت تاثیر انبارداری طولانی مدت قرار گرفت.

به منظور بررسی اثر عناصر غذایی نیتروژن، بور و روی بر میزان اکسین و تشکیل میوه در پرتقال تامسون ناول، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل اوره در سه سطح (0، 3 و 6 در هزار)، اسید بوریک در دو سطح (0 و 0.5 در هزار) و سولفات روی در دو سطح (0 و 3 در هزار) بودند. تعداد گل، میوه اولیه، میوه چه بعد از ریزش خرداد و میوه نهایی شمارش شد. طول و قطر میوه، میزان اکسین منطقه ریزش و عملکرد اندازه گیری شد. مصرف عناصر غذایی اثر معناداری در افزایش تعداد گل، درصد تشکیل میوه اولیه و عملکرد داشتند. کمترین میزان ریزش میوه اولیه و نهایی در تیمار مصرف هم زمان اوره با غلظت 6 در هزار و سولفات روی با غلظت 3 در هزار به دست آمد. بالاترین درصد تشکیل میوه بعد از ریزش خرداد و اکسین، در تیمار اثر متقابل سولفات روی با غلظت 3 در هزار و اسید بوریک با غلظت 0.5 در هزار حاصل شد.

میوه های بسیاری از ارقام مرکبات با قرار گرفتن در معرض دمای پایین ولی بالاتر از نقطه انجماد، علایم سرمازدگی از خود نشان می دهند. در این مطالعه اثر متیل جاسمونات و متیل سالیسیلات در کاهش سرمازدگی و میزان پوسیدگی میوه های گریپ فروت رقم مارش و پرتقال تامسون ناول برداشت شده از مناطق شمالی و جنوبی کشور با شرایط آب و هوای متفاوت، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میوه های گریپ فروت و پرتقال تولید شده از مناطق جنوبی کشور با میانگین دمای روزانه بالاتر حساسیت بیشتری نسبت به سرمازدگی و پوسیدگی در زمان نگهداری در دمای پایین انبار از خود نشان می دهند. واکنش میوه های تیمار شده با متیل جاسمونات و متیل سالیسیات به دمای پایین وجود اختلاف معنی دار را در مقایسه با میوه های شاهد نشان می دهد. میزان سرمازدگی و پوسیدگی میوه های گریپ فروت و پرتقال تیمار شده با 24 میکرولیتر در لیتر از متیل جاسمونات و متیل سالیسیلات به ترتیب پس از 6 و 8 هفته انبار کردن در دمای 2 درجه سانتی گراد حداقل بود.

مرکبات جایگاه بسیار مهمی را در میان تولیدات کشاورزی در دنیا به خود اختصاص داده است. یکی از گونه های مرکبات که از نظر اقتصادی و صنعتی حائز اهمیت زیادی است پرتقال می باشد. این محصول به صورت میوه تازه، آب میوه غلیظ شده و یا ورقه های نازک خشک شده مورد مصرف قرار می گیرد. در این تحقیق، با استفاده از خشک کن آزمایشگاهی خشک کردن بستر نازک پرتقال رقم تامسون مدلسازی شد. آزمایش ها در پنج سطح دمای خشک کن (30، 40، 50، 60 و 70 درجه سانتی گراد) و سرعت هوای 0.5 m/s و ضخامت ورقه 4 میلی متر در سه تکرار اجرا شدند. رطوبت اولیه پرتقال در طی آزمایش 5.4 تا 5.7 g/g بر پایه خشک بود. رطوبت توده با توزین نمونه ها طی فرآیند خشک شدن محاسبه شد. سیزده مدل ریاضی استاندارد بر داده های آزمایشی برازش داده شد و کیفیت برازش آن ها بر حسب سه پارامتر ضریب تبیین (R2) مربع کای (χ2) و ریشه متوسط مربع خطای داده ها (RMSE) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مدل جدیدی که در این مقاله اولین بار استفاده شده است نیز مورد بررسی قرار گرفت. ضریب تبیین، مربع کای و ریشه متوسط مربع خطای داده های مدل جدید نسبت به سایر مدل ها بهتر و به ترتیب برابر %99.98، 0.00154092 و 0.03460955 بود. بنابراین مدل جدید برای پیش بینی تغییرات رطوبتی در فرایند خشک شدن در بستر نازک ورقه های پرتقال بسیار مناسب تشخیص داده شد.

هدف از ترتیب درختان آرایش صحیح اسکلت درخت برای نفوذ نور، هوا و توسعه ساختمانی است که یک اسکلت قوی را برای نگهداری بار محصول مهیا کند (Ataya and Koyuncu, 2013).

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

به منظور بررسی تأثیر مراحل مختلف فرآیند درجه بندی (سورتینگ) میوه ها بر گسترش بیماری های پس از برداشت پرتقال، تحقیقی در قالب دو آزمایش مستقل صورت پذیرفت. در آزمایش نخست، نمونه گیری از میوه ها در هنگام ورود به کارگاه (شاهد) و پس از پایان هر یک از مراحل شامل شستشو با غوطه وری در آب، شستشو با آبفشان آب گرم حاوی قارچ کش، واکس زنی، درجه بندی، همچنین با حذف مرحلة شستشو با آبفشان آب گرم حاوی قارچ کش از دو مرحلة پایانی فرآیند (واکس زنی، درجه بندی) انجام گرفت. میزان پوسیدگی میوه ها در سه مرحله (7، 14 و 21 روز نگهداری در اتاقک رشد با شرایط مناسب برای رشد عامل های پوسیدگی) ارزیابی شد. در آزمایش دوم میوه های شاهد و محصول نهایی فرآیند درجه بندی (پرتقال واکس خورده در دو حالت استفاده و بدون استفاده از آب گرم حاوی قارچ کش) به مدت 45 روز در سردخانه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیماری های کپک سبز، کپک آبی و پوسیدگی ترش بیماری های شایع پرتقال است. اختلاف معنی دار آماری بین تیمار درجه بندی در دو حالت استفاده و بدون استفاده از آب گرم حاوی قارچ کش مشاهده نشد (05/0≥ P). تیمار شاهد با 5/9، 3/33 و 3/33 درصد رخداد کل بیماری ها، به ترتیب طی مراحل ارزیابی 7، 14 و 21 روز، کمترین میزان را در بین تیمارها داشت. در آزمایش دوم نیز میزان رخداد بیماری به طور معنی داری (05/0≥ P) در میوه های شاهد کمتر از دو تیمار دیگر بود. به طورکلی فرآیند درجه بندی، در وضعیت کنونی، موجب افزایش بیماری های پس از برداشت شده و آب گرم حاوی قارچ کش و واکس نتوانسته اند که میزان پوسیدگی ایجادشده در نتیجة فرآیند درجه بندی را کاهش دهند.